Na de spontane gezinsopvoeding gaan kinderen naar school. Dit instituut is speciaal bestemd voor de bewuste opvoeding van kinderen en jeugdigen tot democratische burgers. Dat betekent dat kinderen een introductie krijgen in een aantal zaken van onze cultuur die noodzakelijk zijn om een zelfstandig bestaan op te bouwen.
Het programma van de school omvat vooral elementaire kennis en vaardigheden die in onze cultuur van belang zijn. Lezen, schrijven en rekenen zijn de elementaire vaardigheden, maar ook zelfstandig kunnen werken, informatieverzameling, bediening van de moderne media, etc. zijn in de moderne wereld onontbeerlijk. Kennis bestaat vooral uit zaken die men moet weten om in onze maatschappij de weg te weten en is ondergebracht in vakken.
Het geheel van deze vaardigheden en kennis drukt meteen ook een visie uit op de waarde ervan, een visie die vaak ook wordt vertaald in een pedagogisch programma van de school. Daarmee wordt bedoeld, dat de school meer is dan een kennis- en vaardighedenfabriek, maar er ook bewust naar streeft om kinderen sociaal te maken, dat wil zeggen bewust van waarden en normen die van belang zijn in onze maatschappij en cultuur. Dat wordt ook wel verwoord als: de school leidt op tot democratisch burgerschap.

Als de school kinderen vrede wil leren, dan werkt deze uitdrukkelijk vanuit een pedagogische visie op de ontwikkeling van de leerling als verantwoordelijk wereldburger. Dat houdt in dat de leerling informatie krijgt om een kritische visie te ontwikkelen op de wereldgemeenschap en zijn eigen positie daarin. Daarbij gaat het niet alleen om de wereld zoals deze is, maar ook om hoe deze zou kunnen zijn en zou moeten zijn, een wereld die vrede kent en in een cultuur van vrede en geweldloosheid conflicten zonder geweld oplost. Bovendien wordt het kind toegerust om op eigen niveau een bijdrage aan zo’n cultuur te kunnen leveren en uitgedaagd om dat ook te doen, bijvoorbeeld door praktisch te leren om conflicten zonder geweld op te lossen.

Vrede leren kan via alle genoemde thema’s van vredeseducatie gerealiseerd worden. Het houdt niet in dat de school alles moet en kan doen. Maar de school kan leerlingen wel helpen kritisch te oordelen over de vele informatie die over ons heen gestort wordt.
Daarnaast kunnen leerlingen enorm veel leren van een school die zichzelf kan presenteren als een democratische gemeenschap, die werkt aan het terugdringen van de vanzelfsprekendheid van geweld. Zo’n school die uitdaagt tot vrede heeft onder andere de volgende kenmerken:
1. In de school heeft men respect voor elkaar, ongeacht of men leraar, leerling of niet-pedagogisch medewerker is.
2. De leerkracht is zelf voorbeeld van de waarden en normen waar de school voor staat.
3. De school benadrukt de waarde van alternatieve meningen en ideeën om de eigen mening te vormen.
4. De school stelt de vanzelfsprekendheid van het geweld in onze cultuur ter discussie, met name in de moderne media en de daarop gebaseerde jeugdcultuur.
5. De school stelt de leerlingen in staat om iets goeds te doen in hun eigen school en leefsituatie.

Op de onderliggende pagina's vinden leraren en andere professionals in het onderwijs informatie over materialen en werkvormen, trainingen en achtergrondinformatie voor Vredeseducatie op school. Ook vindt u er links naar andere educatieve organisaties.

Mocht u behoefte hebben aan een papieren versie van een van de materialen, neem dan contact op met het Vredesburo Eindhoven, Grote Berg 41, 5611 KH EINDHOVEN. 040l-2444707 www.vredesburo.nl

Educatieve programma’s gaan hand in hand met oplossingen om mensen te helpen conflicten vreedzaam op te lossen en geweld tegen te gaan.